Wat zijn mijn sieraden waard? Smelt, doorverkoop, winkel

Drie bedragen, en waarom ze niet met elkaar kloppen

Vragen wat een stuk waard is, is eigenlijk drie vragen stellen, en de antwoorden kunnen een factor vijf uit elkaar liggen zonder dat er iets mis is.

• Smelt is de waarde van het metaal als het stuk ophoudt een stuk te zijn: gewicht, gehalte en de actuele dagprijs. Het is een bodem, geen prijs.
• Doorverkoop is wat een koper er vandaag voor zou betalen zoals het is, op een echte markt met echte concurrentie van nieuwe waar.
• Vervangingswaarde in de winkel is wat een zaak je zou rekenen voor het dichtstbijzijnde gelijkwaardige stuk, nieuw, over de toonbank, inclusief btw en marge.

Een ring die 5,000 kostte, kan 400 aan smeltwaarde hebben, onderhands 1,500 opbrengen en 5,500 kosten om te vervangen. Alle vier de bedragen kunnen tegelijk kloppen. De fout zit erin iemand naar de waarde te vragen en vervolgens het bedrag dat binnenkomt voor de waarde te houden.

Smelt is het enige bedrag waar rekenwerk achter zit

De smeltwaarde is het gewicht in gram, maal de gehaltebreuk, maal de dagprijs per gram. Goud wordt genoteerd per troy ounce, en een troy ounce is 31,1035 gram, dus deel de genoteerde prijs door 31,1035 voor het bedrag per gram.

Neem een gladde ring van 18 karaat die 6 gram weegt. Gehalte 750 betekent 0,75 zuiver, dus het stuk bevat 4,5 gram fijn goud. Staat goud op 2,400 Amerikaanse dollar per ounce, dan is dat 77,16 dollar per gram, en komt de smeltwaarde uit op ongeveer 347 dollar. Dezelfde 6 gram in 9 karaat bevat 2,25 gram goud en smelt voor ongeveer 174.

Twee correcties op dat bedrag. Stenen tellen niet mee: een koper die op gewicht werkt, houdt een aftrek aan voor alles wat gezet is, of vraagt je de stenen eerst te laten uitzetten. En niemand betaalt de volle smeltwaarde. Een handelaar die schroot koopt, houdt marge aan voor raffinage, toetsing en prijsrisico, dus reken op een bod van ruwweg 70 tot 90 procent van de smeltwaarde bij een gewone goudopkoper, en merkbaar minder bij een pandjeshuis. Smelt is rekenwerk; het bod is onderhandeling.

Doorverkoop: wat een koper werkelijk neertelt

Voor een moderne diamanten ring uit de massamarkt ligt de doorverkoopprijs doorgaans op 20 tot 40 procent van wat hij nieuw kostte. Dat is geen schandaal, dat is hoe de handel in elkaar zit. In de winkelprijs die je betaalde, zaten de zaak, het personeel, de voorraad in de etalage, de marketing, de garantie en de btw. Daar komt niets van terug. Jouw tweedehands ring concurreert bovendien rechtstreeks met een identieke nieuwe honderd meter verderop, en de groep mensen die een gebruikte verlovingsring zoekt, is klein.

Sommige stukken zitten ruim boven die marge. Gesigneerd werk van Cartier, Tiffany & Co. of Van Cleef & Arpels houdt een veel groter deel van de winkelprijs vast, omdat de naam zelf de markt is. Periodestukken in oorspronkelijke staat, natuurlijke gekleurde stenen, grote fijne diamanten met een laboratoriumrapport en zwaar glad goud – waar de smeltwaarde een harde bodem legt – houden hun waarde beter vast.

Sommige zitten eronder. Labgekweekte middenstenen zijn op de primaire markt scherp in prijs gedaald en hebben op dit moment nauwelijks een tweedehandsmarkt; kopers prijzen de zetting en zien de steen als versiering. Kleine melee onder ruwweg 0,30 karaat voegt vrijwel niets toe aan een doorverkoopbedrag. Modestukken van verguld onedel metaal hebben alleen een decoratieve waarde.

Vervangingswaarde, en wat een verzekeraar wil zien

De vervangingswaarde is wat het kost om een winkel binnen te lopen en het dichtstbijzijnde gelijkwaardige stuk nieuw te kopen. Het is het hoogste van de drie bedragen, vaak twee tot vier keer de doorverkoopwaarde, en het is het bedrag waar verzekeringspolissen omheen worden geschreven, omdat de meeste polissen het stuk vervangen in plaats van je geld uit te keren.

Wat een verzekeraar accepteert, is een schriftelijke taxatie van een erkend taxateur die het stuk met loep, maatje en weegschaal voor zich heeft gehad en die zijn naam onder het document zet. Een schatting op basis van een foto – van Carat of van wie dan ook – is het beginpunt van dat gesprek en een manier om te weten waar je ongeveer staat voordat je voor de tijd van de taxateur betaalt. Het is niet dat document, en geen enkel eerlijk hulpmiddel zal iets anders beweren.

Wat een stuk boven zijn metaalwaarde tilt

Wat er werkelijk geld bij legt:

• Een middensteen met een graderingsrapport van een laboratorium, bij voorkeur het oorspronkelijke, en bij voorkeur boven een karaat.
• Een erkende signatuur van de maker met een bijpassend keurmerk, niet alleen een stijl die op een beroemd huis lijkt.
• Ouderdom met een intacte oorspronkelijke staat – onaangeroerde zettingen, originele stenen, geen moderne vervangingen.
• Doos, papieren en aankoopbon bij een merkstuk, die de prijs steevast merkbaar verschuiven.
• Ongewone natuurlijke kleur in een steen, en formaat: de waarde per karaat loopt steil op, dus één steen van 2 karaat verslaat vier stenen van een halve karaat met gemak.

Wat er niets bij legt, hoezeer het ook zo zou moeten voelen: familiegeschiedenis zonder papieren, de oorspronkelijke aankoopprijs, een oud taxatierapport dat voor de verzekering is geschreven, en karaatgewicht alleen, in een steen met matige kleur, zuiverheid of slijpsel. Hoe de kwaliteit van een steen wordt beoordeeld, lees je in hoe je weet of een diamant echt is.

Waar je verkoopt, en wat het kanaal ervan afhaalt

Twee gewoonten zijn meer waard dan welke afzonderlijke beslissing ook. Haal minstens drie biedingen op, want de verschillen tussen kopers op hetzelfde stuk zijn groot. En ga nooit akkoord met een bedrag dat is genoemd voordat het stuk in jouw bijzijn is gewogen.

Wat een bedrag vastzet

Drie metingen doen bijna al het werk. Het gewicht, op een juweliersweegschaal en niet op een keukenweegschaal. Het gehalte, met XRF of een zuurtoets als er geen keurmerk is dat je vertrouwt. En, voor elke steen van betekenis, een graderingsrapport van een laboratorium als GIA of IGI. Met die drie wordt smelt rekenwerk en wordt doorverkoop een zoektocht door afgeronde verkopen van werkelijk vergelijkbare stukken – verkoopprijzen, nooit vraagprijzen.

Zonder die drie is elk bedrag een schatting, ook de bedragen die uit een foto komen. Daarom geeft Carat marges voor smelt, doorverkoop en winkel, met de verkopen waarop ze rusten, in plaats van één stellig bedrag, en geeft het helemaal geen bedrag wanneer het bewijs dat niet draagt. Gebruik een schatting om te bepalen of een stuk de tijd van een vakman verdient. Gebruik de vakman om te bepalen wat je ermee doet.