Πώς να καταλάβετε αν ένα διαμάντι είναι αληθινό

Πίσω από το «είναι αληθινό;» κρύβονται τρία ερωτήματα

Μια πέτρα μπορεί να μην είναι αληθινή με τρεις άσχετους μεταξύ τους τρόπους, και μια δοκιμή που απαντά στον έναν δεν λέει τίποτα για τους άλλους δύο.

• Απομίμηση είναι ένα διαφορετικό υλικό, κομμένο ώστε να μιμείται το διαμάντι: κυβική ζιρκονία, μοϊσανίτης, λευκό ζαφείρι, λευκό τοπάζι ή σκέτο γυαλί. Σχεδόν κάθε δοκιμή που περιγράφεται παρακάτω στοχεύει σε αυτό το ερώτημα.
• Το εργαστηριακό διαμάντι είναι διαμάντι. Ίδιος άνθρακας, ίδια σκληρότητα, ίδιος δείκτης διάθλασης 2,42, ίδια συμπεριφορά σε κάθε δοκιμή του σπιτιού. Δεν είναι απομίμηση, και αξίζει ένα κλάσμα μιας αντίστοιχης εξορυγμένης πέτρας.
• Η κατεργασμένη πέτρα είναι φυσικό διαμάντι του οποίου το χρώμα ή η καθαρότητα βελτιώθηκαν με πλήρωση ρωγμών, διάτρηση με λέιζερ ή ακτινοβόληση. Αληθινό, και αξίζει σαφώς λιγότερο από ένα ισοδύναμο ακατέργαστο.

Αποφασίστε ποιο ερώτημα θέτετε πριν ξεκινήσετε, γιατί στα δύο τελευταία δεν απαντά κανείς πάνω σε ένα τραπέζι κουζίνας.

Η δοκιμή του θαμπώματος και τα όριά της

Φυσήξτε πάνω στην πέτρα από κοντά, όπως θα κάνατε σε ένα κρύο τζάμι. Το διαμάντι άγει τη θερμότητα καλύτερα από σχεδόν οποιοδήποτε υλικό στη γη – περίπου 2,000 βατ ανά μέτρο-κέλβιν, έναντι περίπου 2 για την κυβική ζιρκονία – και έτσι τραβά τη ζέστη από τους υδρατμούς, που φεύγουν μέσα σε ένα δευτερόλεπτο ή και λιγότερο. Η ζιρκονία κρατά το θάμπωμα δύο ή τρία δευτερόλεπτα, το γυαλί ακόμη περισσότερο.

Οι επιφυλάξεις μετράνε περισσότερο από την ίδια τη δοκιμή. Η πέτρα πρέπει να είναι καθαρή: μια μεμβράνη από κρέμα χεριών, σαπούνι ή λίπος του δέρματος κρατά τη θολούρα πάνω σε οτιδήποτε. Ένα δαχτυλίδι που φοριέται όλο το απόγευμα βρίσκεται ήδη στη θερμοκρασία του δέρματος και θα ξεθαμπώσει γρήγορα, από ό,τι υλικό κι αν είναι φτιαγμένο. Και ο μοϊσανίτης άγει τη θερμότητα αρκετά καλά ώστε να καθαρίζει σχεδόν τόσο γρήγορα όσο το διαμάντι, οπότε ένα επιτυχές αποτέλεσμα σημαίνει «όχι γυαλί, μάλλον όχι ζιρκονία», ποτέ «διαμάντι».

Γιατί η δοκιμή της εφημερίδας αποτυγχάνει σε δεμένη πέτρα

Η δοκιμή της διαφάνειας γίνεται ως εξής: ακουμπάτε μια ασύνδετη πέτρα με την έδρα προς τα κάτω πάνω σε μια αράδα εφημερίδας και προσπαθείτε να διαβάσετε τα γράμματα μέσα από αυτήν. Ένα καλοκομμένο στρογγυλό μπριγιάν λυγίζει και επιστρέφει το φως τόσο ολοκληρωτικά, ώστε δεν βλέπετε ούτε κείμενο ούτε καθαρή γραμμή. Το γυαλί και οι ρηχές, κακοκομμένες απομιμήσεις συχνά αφήνουν το τυπωμένο να περάσει.

Λειτουργεί μόνο σε ασύνδετη πέτρα με επίπεδη έδρα, που μπορεί να ακουμπήσει ολόκληρη στη σελίδα. Μόλις η πέτρα δεθεί, η δοκιμή γίνεται αδύνατη: το δέσιμο κρατά το παβιγιόν μακριά από το χαρτί, αφήνει φως να μπει από το πλάι και τα νύχια βρίσκονται στη μέση. Περνούν επίσης καλοκομμένες ζιρκονίες και μοϊσανίτες, που ανακατεύουν το κείμενο εξίσου καλά με το διαμάντι, ενώ μπορεί να καταδικάσει άδικα μια γνήσια αλλά ρηχή πέτρα παλιάς κοπής. Μια αποτυχία σε ασύνδετη πέτρα είναι λόγος να ψάξετε παραπέρα· σε δεμένη πέτρα η δοκιμή απλώς δεν υφίσταται.

Τι δείχνει ένας φακός 10x που δεν δείχνει το μάτι

Ένας μεγεθυντικός φακός κοστίζει λιγότερο από ένα φαγητό σε πακέτο και απαντά σε περισσότερα απ’ όσα όλες οι άλλες δοκιμές του σπιτιού μαζί. Κρατήστε τον κοντά στο μάτι σας, φέρτε την πέτρα στον φακό και ρίξτε δυνατό φως από το πλάι.

• Οι ενώσεις των εδρών. Το διαμάντι είναι 10 στην κλίμακα Μος και οι ακμές των εδρών του μένουν κοφτερές για δεκαετίες. Η ζιρκονία και το γυαλί φθείρονται· υπό μεγέθυνση οι ενώσεις τους φαίνονται μαλακωμένες και στρογγυλεμένες, ενώ η έδρα δείχνει λεπτές γρατζουνιές.
• Η διπλή εικόνα. Ο μοϊσανίτης είναι διπλοθλαστικός. Κοιτάξτε μέσα από την κορώνα υπό γωνία και όχι κατακόρυφα: οι ακμές των πίσω εδρών εμφανίζονται σαν δύο γραμμές, ελαφρώς μετατοπισμένες η μία από την άλλη. Το διαμάντι είναι μονοθλαστικό και δεν διπλασιάζει ποτέ.
• Τα εγκλείσματα. Μικροί κρύσταλλοι, «φτερά» και κουκκίδες είναι ένδειξη φυσικής πέτρας. Τέλεια στρογγυλές φυσαλίδες αερίου είναι ένδειξη γυαλιού ή στρας.
• Η χάραξη στο ρόνδισμα. Πολλές διαβαθμισμένες πέτρες φέρουν αριθμό έκθεσης χαραγμένο με λέιζερ στο ρόνδισμα, και οι εργαστηριακές πέτρες φέρουν συχνά τη χάραξη LG ή LAB GROWN. Είναι μικροσκοπική· ένας φακός 10x με δυνατό φως ίσως τη δείξει, ένας 20x τα καταφέρνει καλύτερα.

Φωτιά, βάρος και ο ανιχνευτής πάνω στον πάγκο

Κάτω από μία μόνο πηγή φωτός, το διαμάντι επιστρέφει κυρίως λευκές αναλαμπές με συγκρατημένο χρώμα – η διασπορά του είναι 0,044. Ο μοϊσανίτης έχει διασπορά 0,104, παραπάνω από τη διπλάσια, και πετά ολοφάνερα ουράνια τόξα, εκείνη τη λάμψη που ο κόσμος περιγράφει σαν ντισκομπάλα. Η ζιρκονία κάθεται ανάμεσα στα δύο και διαβάζεται μάλλον γυάλινη παρά κοφτερή. Πρόκειται για σύγκριση που θέλει εξοικείωση, όχι για ετυμηγορία, και είναι αναξιόπιστη σε πέτρες κάτω από μισό καράτι περίπου.

Το βάρος είναι πιο αποφασιστικό σε ασύνδετη πέτρα. Η ζιρκονία είναι πολύ πυκνότερη από το διαμάντι, περίπου 5,7 έναντι 3,52, οπότε μια ζιρκονία κομμένη στις διαστάσεις ενός μονόκαρατου διαμαντιού ζυγίζει κοντά στα 1,7 καράτια. Οποιοσδήποτε κοσμηματοπώλης με παχύμετρο και ζυγό καρατιών το λύνει σε ένα λεπτό.

Ο φορητός ανιχνευτής πάνω στον πάγκο του κοσμηματοπώλη μετρά θερμική αγωγιμότητα, και γι’ αυτό οι παλαιότεροι ανιχνευτές βγάζουν τον μοϊσανίτη διαμάντι. Οι διπλοί ανιχνευτές προσθέτουν ένα κανάλι ηλεκτρικής αγωγιμότητας που επισημαίνει τον μοϊσανίτη, και ακόμη κι αυτοί διαβάζουν λανθασμένα ως μοϊσανίτη τα σπάνια διαμάντια τύπου IIb, που περιέχουν βόριο και άγουν το ηλεκτρικό ρεύμα. Ρωτήστε τι είδους ανιχνευτής χρησιμοποιείται.

Και το δέσιμο είναι στοιχείο

Κανείς δεν δένει ένα δίκαρο εξορυγμένο διαμάντι σε κοινό μέταλλο. Κοιτάξτε στο εσωτερικό του κρίκου για σήμα καθαρότητας του μετάλλου: 750, 585 ή 375 για χρυσό, 950 για πλατίνα, 925 για ασήμι στέρλινγκ. Μια σφραγίδα 925 κάτω από μια μεγάλη λευκή πέτρα υποδεικνύει έντονα ότι η πέτρα είναι ζιρκονία, καθώς το στέρλινγκ είναι το συνηθισμένο δέσιμο για πέτρες φαντασίας και μόδας. Ο οδηγός μας για την ανάγνωση των σφραγίδων στον χρυσό εξηγεί τι σημαίνει το κάθε σήμα.

Έπειτα κοιτάξτε τη φθορά. Μια πράσινη ή γκρίζα γραμμή εκεί όπου έχει σπάσει η επιμετάλλωση στον κρίκο, ένας κίτρινος τόνος που ξεπροβάλλει μέσα από λευκό μέταλλο στους ώμους, λεπτά ή ανοιγμένα νύχια, κόλλα οπουδήποτε κοντά σε πέτρα – το καθένα είναι παρατήρηση που αξίζει περισσότερο από μια υποψία γύρω από τη λάμψη.

Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κρίνει μια φωτογραφία

Μια φωτογραφία μεταφέρει περισσότερα απ’ όσα περιμένει ο κόσμος: το χρώμα και τη φθορά του μετάλλου, το περίγραμμα και τις αναλογίες της κοπής, τον τρόπο που η πέτρα διαχειρίζεται το φως, το πώς είναι δεμένη και, σε μια λήψη μακροφακού από το εσωτερικό του κρίκου, την ίδια τη σφραγίδα. Αυτά αρκούν για να συλλογιστεί κανείς προς πιθανώς γνήσιο, χωρίς συμπέρασμα ή πιθανώς απομίμηση, με τις παρατηρήσεις καταγεγραμμένες και από τις δύο πλευρές. Αυτό ακριβώς κάνει το Carat από μια φωτογραφία, και κάθε ποσό για καράτια, κοπή, χρώμα και καθαρότητα που επιστρέφει χαρακτηρίζεται εκτίμηση και όχι διαβάθμιση.

Τι δεν μπορεί να κάνει μια φωτογραφία: να μετρήσει θερμική ή ηλεκτρική αγωγιμότητα, να ζυγίσει την πέτρα, να δείξει αξιόπιστα τη διπλή εικόνα στην ανάλυση ενός κινητού, ή να ξεχωρίσει το εργαστηριακό από το εξορυγμένο διαμάντι. Το τελευταίο δεν είναι όριο της φωτογραφίας. Είναι όριο των πάντων εκτός από τα εργαστηριακά όργανα.

Τι θα έκρινε το καθένα από αυτά τα ερωτήματα

• Απομίμηση ή διαμάντι: δέκα λεπτά σε έναν κοσμηματοπώλη με διπλό θερμικό και ηλεκτρικό ανιχνευτή, φακό και ζυγό. Συνήθως δωρεάν, όσο περιμένετε.
• Εργαστηριακό ή εξορυγμένο: έκθεση από εργαστήριο διαβάθμισης όπως το GIA ή το IGI. Πρόκειται για φασματοσκοπία, όχι για δοκιμή πάγκου, και καμία συσκευή καταστήματος δεν την κάνει.
• Τι διαβάθμιση θα έπαιρνε: το ίδιο εργαστήριο, με την πέτρα ξεδεμένη. Βάρος, κοπή, χρώμα και καθαρότητα μετρημένα αντί για εκτιμημένα.
• Κατεργασμένο ή ακατέργαστο: πάλι το εργαστήριο. Η πλήρωση ρωγμών δείχνει υπό μεγέθυνση μια χαρακτηριστική αναλαμπή, που ο γεμολόγος ξέρει να αναζητά.

Τρία πράγματα που δεν πρέπει να κάνετε: καμία δοκιμή χάραξης, γιατί ζιρκονία, μοϊσανίτης και χαλαζίας χαράζουν όλα το γυαλί και ένα διαμάντι μπορεί να σπάσει πάνω σε σκληρή ακμή· καμία φλόγα· καμία χλωρίνη οικιακής χρήσης, που προσβάλλει το κράμα και κάθε κόλλα μέσα στο δέσιμο.